Bij een Belgische elektrische keuring komen twee schema’s kijken: het eendraadschema en het situatieschema. Ze worden vaak door elkaar gehaald, maar ze tonen iets compleet anders. In dit artikel leggen we het kernverschil uit, waarom doorgaans beide nodig zijn, en hoe ze samenhangen.
Wat is een eendraadschema?
Een eendraadschema is een schematische voorstelling van je installatie. Elke kring wordt met één lijn weergegeven, ongeacht hoeveel geleiders er in werkelijkheid lopen. Het schema toont hoe alles elektrisch verbonden is: van de aansluiting en de teller, over de hoofdschakelaar en de differentiëlen, tot elke afzonderlijke kring met zijn automaat, kabelsectie en bestemming.
Met andere woorden: het eendraadschema beschrijft de logica van het verdeelbord. Het vertelt je dat keukenkring X via differentieel 30 mA en automaat 16 A beveiligd is — maar niet waar dat stopcontact fysiek in de keuken hangt.
Lees hier dieper hoe je een eendraadschema maakt.
Wat is een situatieschema?
Een situatieschema (ook positieplan genoemd) vertrekt van het grondplan van de woning. Op dat plan teken je met symbolen waar alle elektrische toestellen fysiek hangen: stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, het verdeelbord, de aansluitkast, enzovoort.
Het situatieschema beantwoordt dus de vraag WAAR — waar in de ruimte bevindt zich elk element. Het toont niet hoe de kringen elektrisch zijn opgebouwd, maar wel de plaats van elk toestel in elke kamer.
Zo teken je een situatieschema stap voor stap.
Het kernverschil in één zin
- Eendraadschema = HOE alles elektrisch verbonden is (één lijn per kring, de logica van het verdeelbord).
- Situatieschema = WAAR de toestellen fysiek hangen op het grondplan van de woning.
Het ene is abstract en elektrisch, het andere is ruimtelijk en fysiek. Samen geven ze een volledig beeld van de installatie.
Zijn beide verplicht bij de keuring?
Bij een Belgische keuring worden in de regel beide schema’s gevraagd. Het AREI bepaalt dat een installatie gedocumenteerd moet zijn met een eendraadschema én een situatieschema. De keurder gebruikt ze om de installatie ter plaatse te begrijpen en te controleren.
In de praktijk kunnen de exacte vereisten variëren naargelang de situatie (bijvoorbeeld bij oudere of gewijzigde installaties). Vraag bij twijfel altijd na bij je keuringsorganisme of erkend keurder wat in jouw specifiek geval verwacht wordt. Het is verstandig om beide schema’s correct en up-to-date te hebben.
Hoe hangen ze samen?
De twee schema’s beschrijven dezelfde installatie vanuit twee invalshoeken. Een stopcontact dat op het situatieschema in de slaapkamer staat, hoort op het eendraadschema thuis onder de juiste kring met de juiste beveiliging. Wie beide naast elkaar legt, kan elk toestel terugvinden: het situatieschema zegt waar het hangt, het eendraadschema zegt hoe het beveiligd en gevoed wordt.
Daarom is het handig als beide schema’s uit dezelfde bron komen — zo blijven ze consistent met elkaar.
Hoe SUPLAN dit oplost
SUPLAN draait de logica om en bespaart je dubbel werk. Je tekent het situatieschema rechtstreeks op het grondplan: je plaatst de toestellen waar ze fysiek hangen. Tegelijk bouw je het verdeelbord op als een boom — hoofdschakelaar, differentiëlen, automaten, kringen.
Uit dat verdeelbord en die kringen wordt het eendraadschema automatisch opgebouwd. Pas je het bord aan, dan groeit het schema mee. Zo heb je in één werkstroom beide schema’s die met elkaar kloppen, zonder ze los van elkaar te onderhouden.
Ontdek alle functies van SUPLAN of bereid je elektrische keuring voor met de juiste schema’s.